กระทกรก
 
กระทกรก
ชื่ออื่นๆ: รก  กระโปรงทอง  ละพุบาบี  หญ้ารกช้าง (ใต้)  ตำลึงฝรั่ง  รังนก
ชื่อสามัญ: Fetid passionflower, Scarletfruit passionflower, Stinking passionflower
ชื่อวิทยาศาสตร์: Passiflora foetida L.
วงศ์: PASSIFLORACEAE
ถิ่นกำเนิด: เขตร้อนชื้น
ลักษณะพฤษศาสตร์: ไม้เถาเลื้อย มีส่วนของใบที่เปลี่ยนไปเป็นหนวดใช้สำหรับพันยึดกับสิ่งต่างๆ ที่อยู่ใกล้เพื่อพยุงลำต้นหาแสง ใบเป็นใบเดี่ยวรูปรีปลายแยกเป็นสามแฉก ปลายใบแหลม โคนมน ผิวใบมีขนขนาดเล็กสีขาวเกาะติดจำนวนมาก และที่ขนมีน้ำยางเหนียว ดอกออกเดี่ยวที่ซอกใบ ดอกสีขาวแซมม่วง เกสรตัวผู้ขนาดใหญ่ 5 อับ เกสรตัวเมียขนาดใหญ่ 3 อัน ผลกลม มีก้านประดับเป็นเส้นขนแขนงรอบผล ผลสุกสีเหลือง เมล็ดสีดำมีวุ้นเมือกห่อหุ้มรับประทานได้ รสเปรี้ยวอมหวาน
สรรพคุณด้านสมุนไพร:
เนื้อไม้ ใช้เป็นยาควบคุมธาตุ ถอนพิษเบื่อเมาทุกชนิด และใช้รักษาบาดแผล
ใบ ใช้ตำให้ละเอียดแล้วคั้นเอาน้ำดื่มเป็นยาเบื่อและขับพยาธิ ใช้พอกแก้สิว
ต้น ใช้ขับปัสสาวะ ขับเสมหะ แก้ไอ และอาการบวม
ดอก ขับเสมหะ แก้ไอ
ผล แก้ปวด บำรุงปอด
ราก ใช้ต้มน้ำดื่มแก้ไข แก้กามโรค
เอกสารอ้างอิง:
1. http://th.wikipedia.org/wiki/
2. ส่วนพฤกษศาสตร์ป่าไม้.  ชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย เต็ม สมิตินันทน์ ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2544.  ส่วนพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิชาการป่าไม้ กรมป่าไม้ พิมพ์ครั้งที่ 2 (ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม).  พิมพ์ที่ บริษัทประชาชน จำกัด.  2544
รวบรวมโดย: ไพร  มัทธวรัตน์
หน่วยอนุรักษ์และใช้ประโยชน์พืชพรรณ  ศูนย์ปฏิบัติการวิจัยและเรือนปลูกพืชทดลอง
คณะเกษตร กำแพงแสน  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์  วิทยาเขตกำแพงแสน  จ. นครปฐม
ศูนย์ปฏิบัติการวิจัยและเรือนปลูกพืชทดลอง 1 หมู่ 6 ถนนมาลัยแมน มหาวิทยาลัยเกษตรศาตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน อ. กำแพงแสน จ. นครปฐม 73140
โทรศัพท์  034-351-399  โทรสาร  034-351-392  E-mail: rdiphb@ku.ac.th