มะลิซ้อน
 
มะลิซ้อน
ชื่ออื่นๆ: ข้าวแตก  เตียมูน  มะลิ  มะลิป้อม
ชื่อสามัญ: Arabian jasmine
ชื่อวิทยาศาสตร์: Jasminum sambac L.
วงศ์: OLEACEAE
ถิ่นกำเนิด: ประเทศแถบเอเชีย เช่น อินเดีย คาบสมุทรอาระเบีย
ลักษณะทั่วไป: ไม้พุ่มขนาดเล็ก - กลาง มีใบแน่น
ฤดูการออกดอก: ออกดอกตลอดปี (ออกดอกน้อยช่วงฤดูหนาว)
เวลาที่ดอกหอม: หอมตลอดวัน (ช่วงที่มีอุณหภูมิต่ำจะส่งกลิ่นหอมแรง)
การขยายพันธุ์:
การปักชำ ในช่วงฤดูฝนเป็นวิธีการที่ดีที่สุด
การตอน เป็นวิธีหนึ่งที่ใช้ได้ดีกับพันธุ์ไม้ชนิดนี้
ข้อดีของพันธุ์ไม้:
เป็นพันธุ์ไม้หอมที่ปลูกง่าย เจริญเติบโตรวดเร็ว และไม่ค่อยมีโรคและแมลงรบกวน
สามารถควบคุมการออกดอกได้โดยการควบคุมการให้น้ำและใส่ปุ๋ยที่เหมาะสม
ดอกมีกลิ่นหอมแรง ออกดอกบ่อย
เป็นพันธุ์ไม้หอมที่ปลูกได้ดีทั้งในพื้นที่แคบหรือกระถาง
ข้อแนะนำ:
เนื่องจากเป็นพันธุ์ไม้ที่ต้องการน้ำในระดับปานกลาง การให้น้ำในจำนวนที่มากเกินความต้องการจะทำให้การออกดอกลดลง
มะลิ เป็นพันธุ์ไม้หอมที่ต้องการแสงแดดเต็มวันจึงจะออกดอกได้ดี การปลูกในพื้นที่ที่มีแสงแดดจัดตลอดวันเป็นสิ่งแรกที่ผู้ปลูกไม่ควรมองข้าม การปลูกต้นไม้ให้ถูกต้องตามนิเวศวิทยา จะทำให้สามารถลดความยุ่งยากในการดูแลรักษา
การตัดแต่งใบภายหลังการออกดอกชุดใหญ่ จะทำให้การออกดอกดีขึ้น (ทั้งขนาดและจำนวนดอก)
ข้อมูลอื่นๆ:
ใบ มีสาร benzyl alcohol, benzyl alcohol ester, jasmone, linalool, linalool eater รักษาแผลฝีพุพอง แก้ไข้ ขับน้ำนม
ราก แก้ร้อนใน เสียดท้อง รักษาหลอดลมอักเสบ ขับประจำเดือน
ดอกแก่ มีสาร jasminum, sambacin แก้หืด บำรุงหัวใจ
หมายเหตุ:
ท่านสามารถดูรายละเอียดของมะลิต่างๆ เพิ่มเติมได้ที่
http://www.doae.go.th/library/html/detail/jasmine/index.html
http://www.cpflower.com/index.php?lay=show&ac=article&Id=265337&Ntype=2
การดื่มน้ำที่ลอยดอกมะลิควรระวังเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากปัจจุบันในการปลูกและดูแลรักษามะลิเพื่อการค้า อาจมีการใช้สารเคมีชนิดต่างๆ จำนวนมาก
เอกสารอ้างอิง:
1. ดร. วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม.  2542.  พจนานุกรมไม้ดอกไม้ประดับ.  810 หน้า (670)
2. http://www.pharm.chula.ac.th/vichien/building80/malison.htm
3. http://www.doae.go.th/library/html/detail/jasmine/index.html
4. Tem Samitinand.  Thai Plant Names.  Revised Edition 2001. 810 p. (300)
5. Uamporn Veesommai and Thaya Janjittikul.  Plant Materials in Thailand in 2001. 640 p. (326)
รวบรวมโดย: นพพล เกตุประสาท  และไพร มัทธวรัตน์
หน่วยอนุรักษ์และใช้ประโยชน์พืชพรรณ  ศูนย์ปฏิบัติการวิจัยและเรือนปลูกพืชทดลอง
คณะเกษตร กำแพงแสน  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์  วิทยาเขตกำแพงแสน  จ. นครปฐม
ศูนย์ปฏิบัติการวิจัยและเรือนปลูกพืชทดลอง 1 หมู่ 6 ถนนมาลัยแมน มหาวิทยาลัยเกษตรศาตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน อ. กำแพงแสน จ. นครปฐม 73140
โทรศัพท์  034-351-399  โทรสาร  034-351-392  E-mail: rdiphb@ku.ac.th